آشنایی با فلسفه اخلاق معاصر - جلسه 1
- خطبه آغازین و کلیات طرح بحث: معرفی دوره سه‌جلسه‌ای «درآمدی بر فلسفه اخلاق معاصر» و تأکید بر مقدماتی و گذرا بودن مباحث با توجه به گستردگی دامنه فلسفه اخلاق.
- جغرافیای کلی مسائل و مطالعات در حوزه اخلاق
- مطالعات توصیفی اخلاق: تفکیک سه موضوع «رفتار اخلاقی»، «ویژگی (خصلت) اخلاقی» و «باور اخلاقی»، دو سطح «توصیف» (مطلب ما) و «تبیین» (مطلب لِمَ) و جایگاه این مطالعات در جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، انسان‌شناسی و تاریخ اخلاق.
- مطالعات فلسفی اخلاق: پیشینه دست‌کم ۲۴۰۰ ساله این مباحث از یونان باستان تا سنت اسلامی و تقسیم آن به سه گرایش اصلی.
- فرااخلاق (Metaethics) به عنوان مطالعات درجه دوم «درباره اخلاق» و چهار رسته مسائل آن: معناشناسانه، هستی‌شناسانه، معرفت‌شناسانه و منطقی (امکان استنتاج «باید» از «هست»).
- مطالعات درجه اول (اخلاق هنجاری به معنای اعم): تفکیک «اخلاق عملی یا کاربردی» (مانند حکم اخلاقی سقط جنین و قتل از روی ترحم) از «نظریه اخلاقی» (مبنای خوبی و بدی عمل: اراده الهی، وظیفه اخلاقی یا نتایج عمل).
- جمع‌بندی جغرافیای مسائل اخلاق و دو اطلاق «اخلاق هنجاری» (Normative Ethics): مرور طبقه‌بندی مطالعات توصیفی و غیرتوصیفی، تفکیک اطلاق بالمعنی‌الأعم و بالمعنی‌الأخص اخلاق هنجاری و تعیین تمرکز دوره بر «فرااخلاق» و «نظریه اخلاقی».
- معرفی منابع فارسی و پاسخ به پرسش‌های حضار
- معرفی کتاب عمومی «الفبای فلسفه» نایجل واربرتون و سه کتاب اختصاصی: «فلسفه اخلاق» ویلیام فرانکنا، «نگاه اخلاقی؛ درآمدی به فلسفه اخلاق» دیوید مک‌ناتن و «فلسفه اخلاق» جیمز ریچلز.
- تبیین مفهوم «اخلاق تحلیلی» (Analytic Ethics) و تفاوت فلسفه تحلیلی با فلسفه قاره‌ای و پراگماتیسم آمریکایی.
- پیشینه مباحث فلسفه اخلاق در میان اندیشمندان مسلمان، از متکلمان عدلیه (معتزله و امامیه) تا حکمای اسلامی.
- جایگاه جورج ادوارد مور در «شهودگرایی اخلاقی» و تقسیم واقع‌گرایان به طبیعت‌گرا و ناطبیعت‌گرا و جایگاه السدیر مک‌اینتایر در احیای «اخلاق فضیلت» ارسطویی و کتاب «در پی فضیلت» (After Virtue).
این درس فقط برای ثبت‌نام‌کنندگان درس‌گفتار در دسترس است.
برای دسترسی به متن، صوت و فایل‌های این درس، در درس‌گفتار «آشنایی با فلسفه اخلاق معاصر» ثبت‌نام کنید.
ثبت‌نام در درس‌گفتار