• 5
  • 78

انگاره «معرفت اضطراری» در باور اندیشمندان نخستین امامیه

اندیشمندان مسلمان، ایمان و هدایت را بر معرفت به آموزه­های بنیادینِ اعتقادی متوقف می­دانند، اما این‌که «معرفت» چه ویژگی­هایی دارد، شامل چه موضوعاتی می­شود و چگونه برای انسان به دست می­آید، همواره در تاریخ اندیشه اسلامی چالش‌برانگیز بوده است. در این میان، اندیشمندان امامیه در مدرسه کوفه، برای پاسخ به پرسش­های مذکور نظریه «معرفت اضطراری» را بر پایه قرآن و میراث حدیثی شیعه طرح کردند. باور مشهور امامیان نخستین بر آن بود که مفاد کامل معرفتی، در عوالم پیشین اعطا شده و انسان مفاد آن معرفت را در ضمیر خود و بالفعل داراست؛ به همین سبب، معرفت صُنع خدا بوده و برای انسان قابل اکتساب نیست و فقط انسان باید به مفاد آن معرفت متذکر شود. البته در میان اندیشمندان نخستین امامیه، جریان هشام ­بن­ حکم که پیشرو در مباحث کلامی امامیه آن دوران است، سعی می­کند تا خوانشی خردپسندتر از باور امامیان ارائه کند. او فعلیتِ معرفت اضطراری را منوط به استدلال و نظر می‌داند تا علاوه بر دوری از نقدها، جایگاه مقبولی برای «استدلال عقلی» نیز بگشاید.

این محتوا فقط برای اعضا قابل مشاهده است.

برای دسترسی به این محتوا، وارد سایت شده و اشتراک کتابخانه را تهیه کنید. (مشاهده راهنما)

عنوان:

  • 00:00
  • 00:00